Ροχαλητό και Άπνοια

Eπί τριετία είχα την ευκαιρία να εργαστώ έχοντας έμμισθη θέση στην Πανεπιστημιακή Κλινική του Homburg στη Γερμανία, μια από τις ελάχιστες Κλινικές στη Γερμανία και στην Ευρώπη στην οποία διενεργείτε η φαρμακευτικά προκαλούμενη Υπνοενδοσκόπηση (Drug Induced Sedation Endoscopy ή αλλιώς Sleep Endoscopy). Εκεί πραγματοποίησα πάνω από 100 Υπνοενδοσκοπήσεις και στη συνέχεια ήμουν και εκπαιδευτής και επιβλέπων των νέων Γερμανών Ειδικευόμενων ΩΡΛ στις Υπνοενδοσκοπήσεις.

Μου δόθηκε επίσης η δυνατότητα να εκτελέσω πληθος χειρουργικών επεμβάσεων,  σχετικών με το ροχαλητό ή/και την άπνοια με τα αρτιότερα και πιο σύγχρονα τεχνολογικά μέσα (Laser, ραδιοσυχνότητες), όπως Φαρυγγουπερωιοπλαστική με (LAUP – Laser Assisted Uvulopalatoplasty) ή χωρίς (Uvulopharyngopalatoplasty – UVPP), CO2 Laser, αλλά και με ραδιοσυχνότητες στη βάση της γλώσσας και την υπερώα.  

Απέκτησα επίσης τα 3 αυτά χρόνια μεγάλη εμπειρία στη σφαιρική αντιμετώπιση ασθενών με ροχαλητό ή/και την άπνοια αφού ήμουν ένας εκ των γιατρών υπεύθυνων για αυτούς τους ασθενείς (Schlafmedizinsprechstunde).

Στη συνέχεια εξειδικεύτηκα περαιτέρω στη διαχείριση των ασθενών με ροχαλητό ή/και την άπνοια στην Πανεπιστημιακή Κλινική του Mannheim στη Γερμανία, την κλινική με τη μεγαλύτερη εμπειρία στη Γερμανία και μια από τις κορυφαίες διεθνώς στο συγκεκριμένο τομέα.

Aφού παρακολούθησα ένα διετές Μεταπτυχιακό Πρόγραμμα του Πανεπιστημίου Αθηνών με θέμα: Διαταραχές της αναπνοής στον Υπνο-Εργαστηριακή και Κλινική Ιατρική του Υπνου, είμαι πλέον ο τακτικός ΩΡΛ εκπαιδευτής των ιατρών διαφόρων ειδικοτήτων που παρακολουθούν το συγκεκριμένο μεταπτυχιακό με διαλέξεις σε θέματα που αφορούν το Ροχαλητό και την Αποφρακτική άπνοια.

Διάγνωση και Θεραπεία Ροχαλητού – Άπνοιας

Τι είναι το Ροχαλητό;

Eίναι ένας ενοχλητικός ήχος – θόρυβος που εμφανίζεται κατά τη διάρκεια του ύπνου. Η πηγή του ήχου του ροχαλητού εντοπίζεται συνήθως στο φαρυγγικό τμήμα του ανώτερου αεραγωγού. H σχετική ατονία των μυών που διαστέλουν τους αεραγωγούς κατά τη διάρκεια του ύπνου προκαλεί στένωση και αυξημένη αντίσταση σε αυτό το επίπεδο. Το ροχαλητό παράγεται  από ταλαντώσεις κυρίως της μαλακής υπερώας, του φαρυγγικού τοιχώματατος, και της γλώσσας, ενώ πιο σπάνια της επιγλωττίδας, των αμυγδαλών ή ακόμα και τμήματος (υπεργλωττιδικής μοίρας) του λάρυγγα.

Ελεύθερος αεραγωγός – Φυσιολογική αναπνοή, Στενωμένος Αεραγωγός – Ροχαλητό

Ποσο συχνό είναι το ροχαλητό και ποιοι ροχαλίζουν περισσότερο;

Οι στατιστικές για το ροχαλητό είναι συχνά αντιφατικές και τα ποσοστά ποικίλλουν σημαντικά. Έρευνες αναφέρουν ποσοστά από 16 – 89 % στο γενικό πληθυσμό.

Ποιοι είναι πιο πιθανό να ροχαλίζουν;

• Oι άνδρες
• Οι υπέρβαροι
• Οι ηλικιωμένοι
• Όσοι καταναλώνουν αλκοόλ ή καπνίζουν
• Όσοι παίρνουν φάρμακα πριν τον ύπνο
• Όσοι κοιμούνται ανάσκελα
• Όσοι άνθρωποι έχουν τα ακόλουθα: Μπούκωμα στη μύτη, μεγάλες αμυγδαλές και Κρεατάκια, Μεγάλη Υπερώα (γνωστή και ως σταφυλή), Mεγάλη Γλώσσα (Υπερτροφία Βάσης Γλώσσας), Στενό λαιμό, και Ορθοδοντικά Προβλήματα.

Έχει αρνητικές Συνέπειες το Ροχαλητό; 

To ροχαλητό δυστυχώς οδηγεί σε πληθώρα αρνητικών επιπτώσεων, όπως:

• υπνηλία κατά τη διάρκεια της ημέρας, ευερεθιστότητα, πονοκέφαλο, έλλειψη συγκέντρωσης
• μειωμένη λίμπιντο και στυτική δυσλειτουργία
• συζυγική δυσαρμονία ως και διαζύγιο
• αυξημένη πιθανότητα για υψηλη αρτηριακή πίεση, εγκεφαλικό επεισόδιο, αθηροσκλήρυνση  και έμφραγμα του μυοκαρδίου
• Μεταβολικό Σύνδρομο
• Στα παιδιά μπορεί να επηρεάσει αρνητικά τη διανοητική τους ανάπτυξη
• Είναι συχνά το καμπανάκι που προηγείται της αποφρακτικής άπνοιας, ενώ κάποιες φορές ήδη συνυπάρχει μαζί της

Πώς γίνεται η διάγνωση; 

• Από το ιστορικό (ερωτάται ο – η σύντροφος)
• Παλαιότερα γινόταν η δοκιμασία Mueller με βάση την οποία ο ιατρός υπέθετε την ανατομική θέση που ήταν υπεύθυνη για το ροχαλητό
• Πλεόν έχει αντικατασταθεί από την Υπνοενδοσκόπηση η Φαρμακευτικά Προκαλούμενη Υπνοενδοσκόπηση που δεν υποθέτει αλλα μας επιτρέπει να γνωρίζουμε

Tι είναι η Αποφρακτική Απνοια;

Είναι η διακοπή της αναπνοής για 10 τουλάχιστον δευτερόλεπτα κατά τη διάρκεια του ύπνου και επαναλαμβάνεται συχνά κατά τη διάρκεια της νύχτας.

Είναι επικίνδυνη η Αποφρακτική άπνοια;

H αποφρακτική απνοια είναι εξαιρετικά επικίνδυνη γιατι αυξάνει την πιθανότητα για:

• Εγκεφαλικό επεισόδιο
• Έμφραγμα, υπέρταση και αρρυθμίες
• Αιφνίδιο θάνατο!
• Παχυσαρκία
• Διαβήτη
• Καρκίνο!!!
• Παλινδρόμηση
• Σεξουαλική δυσλειτουργία ως ανικάνότητα
• Κακό ύπνο που συνοδεύεται από υπνηλία, κατάθλιψη, ευερεθιστότητα, διαταραχή συγκέντρωσης και μνήμης και μειωμένη απόδοση

Στα παιδιά μάλιστα μπορεί να δημιουργήσει συχνά προβλήματα στη σωματική αλλά και διανοητική ανάπτυξη του παιδιού, αφού η αυξητική ορμόνη στους απνοικούς δεν εκκρίνεται αρκετά κατά τον ύπνο.

Τι είναι η Υπνοενδοσκόπηση;

Ειναι μια νέα επαναστατική μέθοδος για τη διάγνωση του ροχαλητού και της άπνοιας. Eίναι μια ολιγόλεπτη εξέταση, που συμβάλλει στην εξατομικευμένη αντιμετώπιση των ασθενών με προβλήματα Απνοιών ή/και Ροχαλητού αφού επιτρέπει τον εντοπισμό του ανατομικού σημείου ή σημείων που οδηγούν στο πρόβλημα των απνοιών ή/και Ροχαλητού.  Eίναι μια εξαιρετικά σημαντική εξέλιξη, γιατί μας επιτρέπει  να διαπιστώσουμε για ποιο πραγματικά λόγο ο κάθε ασθενής ροχαλίζει ή παρουσιάζει άπνοιες κατά τον ύπνο του, και όχι να το υποθέτουμε εξετάζοντάς τον όταν είναι ξύπνιος, όπως γινόταν με τις άλλες τεχνικές (π.χ. δοκιμασία Müller) και γίνεται δυστυχώς κατά κόρον ακόμα. Δε ροχαλίζουν ή παρουσιάζουν άπνοιες όλοι οι ασθενείς για τον ίδιο λόγο, αλλα και όσοι έχουν την ίδια ανατομία, δεν είναι απαραίτητο να ροχαλίζουν ή να παρουσιάζουν άπνοιες στον ίδιο βαθμό, κάτι που μόνο η Yπνοενδοσκόπηση μπορεί να ανακαλύψει.

Εικόνες απο στενώσεις που παρατηρούνται κατά την Υπνοενδοσκόπηση και οδηγούν σε ροχαλητό ή/και άπνοια

Ποιες οι διαθέσιμες χειρουργικές επιλογές για τη θεραπεία του Ροχαλητού και της Αποφρακτικής Άπνοιας; 

Προύπόθεση πάντα για την επιτυχή αντιμετώπιση του ροχαλητού είναι η ομαλή ροη του αέρα, ενώ η στροβιλώδης ροή που δημιουργείται όπου υπάρχουν στενώματα ευννοεί την ανάπτυξη ροχαλητού. Για αυτό συνηθισμένες χειρουργικές επεμβάσεις είναι οι ακόλουθες.

Ευθειασμός Ρινικού Διαφράγματος σε Σκολίωση (Στραβό Διάφραγμα)

Συρρίκνωση – Κογχοπλαστική Ρινικών Κογχών με Laser στο Ιατρείο ή στην Κλινική

Αφαίρεση Ρινικών Πολυπόδων

Αφαίρεση Αδενοειδών Εκβλαστήσεων και Αμυγδαλών

Σταφυλοπλαστική

Σε μερικούς ασθενείς η σταφυλή είναι υπερμεγέθης και προκαλεί τοπική ενόχληση κατά την κατάποση, αλλά και συμμετέχει σε ορισμένες περιπτώσεις στο ροχαλητό του ασθενούς.

Σ’ αυτά τα επιλεγμένα περιστατικά διενεργείται στο Ιατρείο και όχι σε κλινική, πλαστική σμίκρυνσης της σταφυλής με τοπική αναισθησία – ανώδυνα με την ίδια συσκευή DIODE LASER που προαναφέραμε και ο ασθενής επιστρέφει μετά από λίγα λεπτά στην οικία του.

Χρήση  υπερσύχρονου diode laser για συρρίκνωση της σταφυλής σε ασθενή με ροχαλητό στο ιατρείο όσο και στην κλινική

Επεμβάσεις στη βάση της γλώσσας

Σε κάποιους ασθενείς, η υπερτροφική βάση της γλώσσας οδηγεί στο ροχαλητό ή σε άπνοια.

Xρήση Ραδιοσυχνοτήτων για το Ροχαλητό (Video)

Η πιο κλασική και διαδεδομένη τεχνική για την αντιμετώπιση του Ροχαλητού είναι η Φαρυγγουπερωιοπλαστική. Μπορεί να εκτελεστεί με Laser, Ραδιοσυχνότητες, ή Υπερήχους συχνά συνδυασμένη με αφαίρεση των αμυγδαλών εφόσον είναι υπερτροφικές.